U Klinici za hematologiju i transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze Univerzitetskog kliničkog centra Tuzla izvedena je 218. transplantacija matičnih ćelija hematopoeze, a ovaj postupak ujedno predstavlja novinu u dosadašnjem radu tuzlanskog transplantacijskog programa.
Po prvi put u UKC-u Tuzla autologna transplantacija matičnih ćelija hematopoeze u liječenju multiplog mijeloma urađena je korištenjem svježeg, nekriokonzerviranog grafta, odnosno matičnih ćelija koje nisu bile zamrznute.
Kako je pojasnila načelnica Klinike za hematologiju i transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze i voditeljica Tima za transplantaciju, doc. dr. Azra Jahić, kod uobičajene autologne transplantacije matične ćelije se nakon prikupljanja najčešće kriokonzerviraju, odnosno čuvaju na veoma niskim temperaturama.
U ovom slučaju ćelije su nakon prikupljanja čuvane u kontroliranim uslovima na temperaturi od oko četiri stepena Celzijusa i u kratkom vremenskom periodu reinfundirane pacijentu.
Poseban značaj postupku daje činjenica da je transplantacija urađena kod pacijenta koji se nalazi na hroničnom programu hemodijalize.
“Transplantacijski postupak bio je dodatno zahtjevan zbog terminalnog oštećenja bubrežne funkcije i potrebe za hroničnom hemodijalizom. Cjelokupan proces zahtijevao je precizno vremensko usklađivanje afereze, hemodijalize, kondicioniranja prilagođenom dozom melfalana i reinfuzije svježih matičnih ćelija”, kazala je Jahić.
Ovakav pristup omogućio je provođenje visokodozne terapije i autologne transplantacije uprkos značajno otežanoj bubrežnoj funkciji pacijenta.
Prema riječima Jahić, korištenje svježih matičnih ćelija može pojednostaviti određene dijelove transplantacijskog procesa jer se izbjegavaju zamrzavanje i naknadno odmrzavanje ćelijskog proizvoda, kao i upotreba DMSO-a. Time se smanjuju i potrebe za složenom krioprezervacijskom infrastrukturom i dio troškova obrade i čuvanja grafta.
Istovremeno, ovim pristupom mogu se izbjeći neželjene reakcije povezane s DMSO-om tokom reinfuzije kriokonzerviranih ćelija. Objavljene studije ukazuju i na mogućnost kraćeg boravka u bolnici i manjeg broja infuzijskih reakcija, dok sposobnost grafta da obnovi hematopoezu nije ugrožena.
Iz UKC-a Tuzla naglašavaju da korištenje svježih matičnih ćelija nije zamjena za kriokonzervaciju, već dodatna transplantacijska strategija koja se može primijeniti kod pažljivo odabranih pacijenata.
Njena primjena zahtijeva preciznu koordinaciju mobilizacije, afereze, kondicioniranja i same transplantacije.
Uspješna realizacija ovog postupka rezultat je saradnje Klinike za hematologiju i transplantaciju matičnih ćelija hematopoeze s Poliklinikom za transfuziologiju i Odjeljenjem za dijalizu Klinike za interne bolesti UKC-a Tuzla.
Uvođenje ove mogućnosti predstavlja novi korak u razvoju programa transplantacije matičnih ćelija hematopoeze u UKC-u Tuzla i proširuje mogućnosti primjene savremenih metoda liječenja kod pacijenata sa složenim zdravstvenim stanjima.