Četrnaest zastupnika u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine uputilo je inicijativu na više od 800 adresa širom Evrope, Sjedinjenih Američkih Država i Ujedinjenog Kraljevstva, kojom traže hitno preispitivanje i privremenu suspenziju Sporazuma o uspostavljanju specijalnih i paralelnih odnosa između Republike Srbije i bh. entiteta Republika Srpska.
Kako je saopćeno iz Kabineta zamjenika predsjedavajućeg Predstavničkog doma PSBiH Denisa Zvizdića, cilj inicijative je reagovanje na, kako navode, korištenje ovog sporazuma u svrhu ugrožavanja suvereniteta i političke nezavisnosti Bosne i Hercegovine, kao i negiranja presuda međunarodnih sudova.
U inicijativi se naglašava da zahtjev nije posljedica jednog konkretnog događaja, već reakcija na kontinuitet politike koji je, prema navodima potpisnika, posebno izražen u Deklaraciji sa tzv. Svesrpskog sabora održanog u Beogradu.
Zastupnici navode da su u toj deklaraciji izneseni politički stavovi kojima se zadire u ustavni poredak Bosne i Hercegovine, uključujući negiranje genocida počinjenog u Srebrenici, afirmaciju 9. januara, osporavanje državnih institucija Bosne i Hercegovine i funkcije visokog predstavnika.
Kao dodatni razlog za reakciju navode događaje u Beogradu 6. i 7. septembra 2026. godine, kada je sahranjen Ratko Mladić, pravosnažno osuđen za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine.
Prema ocjeni potpisnika inicijative, sahrana je održana uz elemente državnog i vojnog ceremonijala Republike Srbije, dok su tokom događaja, kako navode, upućivane poruke koje su bile zasnovane na negiranju pravosnažno utvrđenih činjenica, relativiziranju genocida i glorifikaciji ratnih zločinaca.
U inicijativi se posebno ukazuje i na, kako su naveli, institucionalno povezivanje Beograda i Banje Luke uz istovremeno osporavanje nadležnosti Bosne i Hercegovine.
„Na takvu politiku međunarodna zajednica mora odgovoriti konkretnim djelovanjem“, poručili su zastupnici.
Od visokog predstavnika, Vijeća za implementaciju mira, Evropske unije, Sjedinjenih Američkih Država, Ujedinjenog Kraljevstva i drugih država svjedoka Dejtonskog sporazuma zatražili su da hitno preispitaju provođenje Sporazuma o specijalnim i paralelnim odnosima između Srbije i Republike Srpske.
Istovremeno, traže podršku za njegovu privremenu suspenziju, sve do okončanja pravnog i političkog preispitivanja, uz potpuno poštovanje teritorijalnog integriteta i suvereniteta Bosne i Hercegovine, kao i odluka međunarodnih sudova od strane Srbije.
Inicijativom se traži i osuda institucionalne glorifikacije ratnih zločinaca, razmatranje mogućnosti uvođenja sankcija odgovornim zvaničnicima, kao i uključivanje ovakvih postupaka u procjenu evropskog puta Republike Srbije.
Dokument su potpisali Denis Zvizdić, Saša Magazinović, Aida Baručija, Sabina Čudić, Jasmin Emrić, Jasmin Imamović, Albin Muslić, Rejhana Dervišević, Ermina Salkičević-Dizarević, Mia Karamehić-Abazović, Nihad Omerović, Predrag Kojović, Elvisa Hodžić i Šemsudin Mehmedović. (tl)