(Nesreća u broju 13 – Foto: Ilustracija)
Brojevi su svuda oko nas. Mnogi veliki matematičari, fizičari i filozofi kroz historiju – poput Pitagore, Platona, Keplera, Galilea i Einsteina – vjerovali su da Univerzum počiva na brojevima.
Ipak, kroz historiju su nastali brojni mitovi o sretnim i nesretnim brojevima. Jedan od najpoznatijih je vjerovanje da je broj 13 nesretan, posebno kada se pojavi u datumu petak trinaesti.
U mnogim kulturama broj 13 ima negativnu simboliku, a često se objašnjava poređenjem s brojem 12, koji se smatra „savršenim“. Postoji dvanaest mjeseci u godini, dvanaest znakova zodijaka i dvanaest sati u danu i noći. U hrišćanskoj tradiciji postoji dvanaest apostola, dok grčka mitologija govori o dvanaest bogova na Olimpu.
Prema nekim tumačenjima, broj 13 predstavlja izlazak iz tog savršenog reda i ulazak u nepoznato. Zanimljivo je i da neki astrolozi spominju trinaesti znak zodijaka – Zmijonosca – koji se ipak ne koristi u tradicionalnoj astrologiji.
Broj 13 povezuje se i s religijskim simbolima. Na Posljednjoj večeri bilo je trinaest osoba – dvanaest apostola i Hrist, a Juda je izdao Hrista, što je dodatno učvrstilo negativnu simboliku tog broja.
Slična simbolika postoji i u tarotu. Trinaesta karta nosi naziv „Smrt“, ali tarotolozi ističu da ona ne označava nužno fizičku smrt, već kraj jednog perioda i početak promjene.
Stručnjaci imaju podijeljena mišljenja o strahu od brojeva. Tradicionalna psihologija smatra da simbolička značenja brojeva nisu objektivna svojstva stvarnosti, već rezultat ljudske potrebe da pronađe smisao u događajima, prenosi Oslobođenje.
Ipak, kroz historiju su se dogodili i neki neobični događaji povezani s brojem 13. Misija Apollo 13, lansirana 1970. godine, gotovo je završila katastrofom nakon eksplozije u svemirskoj letjelici, ali su astronauti ipak uspjeli sigurno da se vrate na Zemlju.
Avion urugvajskog ragbi tima srušio se u Andama 13. oktobra 1972. godine, a taj slučaj postao je jedan od najpoznatijih primjera borbe za preživljavanje u modernoj historiji. Luksuzni kruzer Costa Concordia potonuo je 13. januara 2012. godine nakon sudara sa stijenama uz obalu Italije.
Ipak, statistički gledano, petak 13. nije ništa opasniji od bilo kojeg drugog datuma. Ljudi jednostavno pamte neobične događaje koji se dese tog dana, dok se svi ostali dani zaborave.
Zbog toga se i dalje postavlja pitanje da li su brojevi samo način na koji opisujemo svijet ili možda imaju dublju simboliku u našem razumijevanju stvarnosti.
Jedno je sigurno – vjerovali u njihovu simboliku ili ne, brojevi su oduvijek bili dio ljudske civilizacije.