Osmi mart, Međunarodni dan žena, obilježava se širom svijeta kao simbol borbe za ekonomsku, političku i socijalnu ravnopravnost žena i muškaraca. Ovaj datum ujedno predstavlja priliku da se ukaže na važnu ulogu žena u društvu, ali i na izazove i nejednakosti s kojima se i danas suočavaju.
Ideja o obilježavanju Dana žena nastala je početkom 20. vijeka u periodu intenzivne industrijalizacije i ekonomskog razvoja, kada su radnice širom svijeta počele organizovati proteste zbog loših radnih uslova, dugog radnog vremena i niskih plata.
Jedan od prvih zabilježenih protesta dogodio se 8. marta 1857. godine u New Yorku, kada su žene zaposlene u tekstilnoj i odjevnoj industriji izašle na ulice tražeći bolje uslove rada. Demonstracije je tada rastjerala policija, a nekoliko mjeseci kasnije radnice su osnovale i svoj sindikat.
Prvi Dan žena zvanično je obilježen 28. februara 1909. godine u Sjedinjenim Američkim Državama, na inicijativu Socijalističke partije Amerike. Već narednih godina protesti i okupljanja žena postali su sve masovniji. Posebno se ističe protest iz 1908. godine, kada je oko 15.000 žena marširalo ulicama New Yorka zahtijevajući kraće radno vrijeme, veće plate i pravo glasa.
Prva međunarodna konferencija žena održana je 1910. godine u Kopenhagenu u organizaciji Socijalističke internacionale. Tada je, na prijedlog njemačke socijalistkinje Klare Cetkin, ustanovljen Međunarodni dan žena kao međunarodni praznik posvećen borbi za prava žena.
Već 1911. godine ovaj dan počeo se obilježavati u više evropskih zemalja, među kojima su Austrija, Danska, Njemačka i Švicarska.
Važnu ulogu u historiji ovog datuma imale su i demonstracije žena u Rusiji, koje su predstavljale jedan od početnih događaja ruske revolucije. Nakon Oktobarske revolucije, revolucionarka Aleksandra Kolontaj predložila je da 8. mart postane državni praznik, što je prihvatio Vladimir Iljič Lenjin.
Tokom sovjetskog perioda ovaj praznik se obilježavao kao simbol herojstva radnica, dok je u mnogim drugim zemljama vremenom izgubio ideološku dimenziju i postao prilika da se ženama iskaže poštovanje, zahvalnost i ljubav.
Ujedinjene nacije su 1975. godine, koja je proglašena Međunarodnom godinom žena, zvanično počele obilježavati 8. mart kao Međunarodni dan žena. Dvije godine kasnije, Generalna skupština UN-a proglasila je ovaj datum Danom ženskih prava i međunarodnog mira. (tl)