Nova studija pokazala je da odlazak na spavanje između 22 i 23 sata značajno smanjuje rizik od razvoja srčanih bolesti.
Za razliku od većine dosadašnjih istraživanja o spavanju, koja su se oslanjala na upitnike i dnevnike spavanja podložne subjektivnim procjenama i pamćenju, ova studija, objavljena u časopisu European Heart Journal – Digital Health, koristila je objektivne podatke za praćenje navika ispitanika.
Ključno je odlazak u krevet između 22 i 23 sata
Istraživanje je obuhvatilo učesnike iz britanske Biobanke, prikupljene između 2006. i 2010. godine. Radilo se o osobama starosti od 43 do 79 godina, sa prosjekom od 61 godine, od kojih su 58 posto bile žene.
Svaki učesnik je sedam dana nosio akcelerometar na zglobu, uređaj koji je objektivno bilježio kada su zaspali i kada su se probudili.
Naučnici su ih zatim pratili u prosjeku 5 godina i 7 mjeseci, bilježeći pojavu kardiovaskularnih bolesti poput srčanog i moždanog udara, srčane insuficijencije, hronične ishemijske bolesti srca i prolaznih ishemijskih napada.
Tokom perioda praćenja, od 103.712 učesnika, njih 3.172 ( 3,6%) razvilo je neku kardiovaskularnu bolest.
Pokazalo se da je najmanji rizik bio u grupi koja je na spavanje odlazila između 22:00 i 22:59.
U poređenju s njima, rizik je bio 25 posto veći kod onih koji su išli na spavanje u ponoć ili kasnije, 12 posto veći kod onih koji su ležali između 23:00 i 23:59, i 24 posto veći kod onih koji su zaspali prije 22:00 sata. Pri analizi su uzeti u obzir i drugi faktori rizika poput starosti, pola, trajanja i redovnosti sna, pušenja, indeksa tjelesne mase, dijabetesa, krvnog pritiska, holesterola i socioekonomskog statusa.
Objašnjenje
David Plants, vodeći autor studije i istraživač sa Univerziteta u Exeteru, kao moguće objašnjenje naveo je unutrašnji sat tijela, poznat kao cirkadijalni ritam, koji reguliše naše fizičke i mentalne funkcije tokom 24 sata.
Plants je istakao da odlazak na spavanje u ponoć ili kasnije može biti najrizičniji, vjerovatno zato što smanjuje izloženost jutarnjoj svjetlosti, ključnom signalu koji svakodnevno “resetuje” naš tjelesni sat.
Naglasio je da svako odstupanje od prirodnog ciklusa tijela, bilo prerano ili prekasno ležanje, može imati posledice po zdravlje srca i krvnih sudova.
S tim se slažu i ranija istraživanja. Naučno saopćenje Američkog udruženja za srce iz novembra 2025. pojasnilo je da poremećaj cirkadijalnog ritma utiče na krvni pritisak, otkucaje srca i metabolizam.
Slično tome, članak iz časopisa European Heart Journal iz septembra 2025. zaključio je da navike koje remete unutrašnji sat, poput neredovnog spavanja, direktno štete tijelu na molekularnom nivou i povećavaju kardiovaskularni rizik.
Naš unutrašnji sat, naime, određuje kada se srce odmara, a kada radi najintenzivnije, pa čak i pomjeranje tog rasporeda za samo sat ili dva može imati posljedice. (tl)