Evropa bi se već u narednim sedmicama mogla suočiti s ozbiljnim nestašicama energenata, upozoravaju iz Međunarodne agencije za energetiku (IEA), ističući da je riječ o poremećaju bez presedana.
Izvršni direktor IEA Fatih Birol naveo je da su poremećaji u snabdijevanju naftom iz Bliskog istoka posljedica eskalacije sukoba i zatvaranja Hormuškog moreuza, što je značajno smanjilo isporuke prema svjetskim tržištima.
Od početka sukoba između Sjedinjenih Američkih Država i Izraela s jedne, te Irana s druge strane, izgubljeno je više od 12 miliona barela nafte. Glavni uzrok su napadi na energetske objekte, ali i otežan transport kroz jedan od najvažnijih svjetskih pomorskih pravaca.
Birol upozorava da će situacija u aprilu biti dodatno pogoršana, s procjenama da će gubici biti dvostruko veći nego u martu. Posljedice bi se mogle osjetiti kroz rast inflacije i usporavanje ekonomskog rasta u brojnim državama.
Poseban problem predstavlja nestašica avionskog goriva i dizela, koja je već pogodila pojedine azijske zemlje, dok se njen dolazak u Evropu očekuje tokom aprila ili maja.
Prema dostupnim podacima, oštećeno je oko 40 ključnih energetskih objekata na Bliskom istoku, a njihov oporavak zahtijevat će značajno vrijeme.
Kako bi ublažila posljedice krize, IEA je već plasirala rekordnih 400 miliona barela nafte iz strateških rezervi, dok se razmatraju i dodatne mjere.
Birol ističe da trenutna kriza nadmašuje kombinovane efekte naftnih kriza iz 1973. i 1979. godine, kao i poremećaje nastale nakon smanjenja isporuka ruskog gasa 2022. godine.
– Idemo ka najvećem poremećaju u historiji – poručio je Birol