Loš Indeks prosperiteta zemalja Zapadnog Balkana: Bosna i Hercegovina na 70. mjestu

0
92

Svijet je, prema Institutu Legatum iz Londona, prosperitetniji nego što je ikada bio.

Kao i većinom u istočnoj Evropi, zemlje Zapadnog Balkana su u Indeksu prosperiteta lošije rangirane po pitanju ličnih sloboda, društvenog kapitala i prirodne okoline.
Zemlje Zapadnog Balkana su u posljednjih 10 godina ostvarile napredak u opštem prosperitetu, ali uglavnom zaostaju po pitanju napretka u ličnim slobodama, društvenoj koheziji i životnoj sredini, pokazuje godišnji Indeks prosperiteta Instituta Legatum iz Londona.

Na globalnom nivou, navodi se u izvještaju, prosperitet nastavlja da se poboljšava i svijet je prosperitetniji nego što je ikada bio.

S druge strane, jaz između zemalja s najboljim i najgorim rezultatima nastavlja da se širi, dok stagnacija institucija zadržava dalje poboljšanje globalnog prosperiteta.

“Veoma dobra vijest je da indeks pokazuje da prosperitet nastavlja da raste u svijetu, i tokom prošle godine i konzistentno od 2007”, rekla je Filipa Straud (Philippa Stroud), direktorka Instituta Legatum.

Ona je, međutim dodala da su dalja poboljšanja u globalnom prosperitetu usporena slabljenjem ličnih sloboda, kao i u oblasti upravljanja.

Na ovogodišnjoj list Indeksa prosperiteta, Danska je zamijenila Norvešku na prvom mjestu, a Sjeverna Amerika ostaje najprosperitetniji region, mada se zbog stagniranja prosperiteta u tom dijelu svijeta, smanjuje razlika u odnosu na zapadnu Evropu.

Od zemalja Zapadnog Balkana, najvišu poziciju na listi Indeksa prosperiteta zauzima Crna Gora – 50. mjesto. Slijedi Srbija na 52. mjestu, Sjeverna Makedonija na 54. mjestu, Albanija na 65. mjestu i BiH na 70. mjestu. Kosovo je, prema navodima Instituta Legatum, među zemljama koje nisu uključene u Indeks prosperiteta zbog nedovoljnog pristupa podacima.

Kao i većinom u istočnoj Evropi i zemlje Zapadnog Balkana su u Indeksu prosperiteta lošije rangirane po pitanju ličnih sloboda, društvenog kapitala i prirodne okoline. Društveni kapital mjeri koliko je neko društvo kohezivno u smislu povjerenja, poštovanja i pomaganja među njegovim članovima, kao i u odnosu prema institucionalnim strukturama.

Zapadni Balkan

Bosna i Hercegovina je na 70. mjestu, dok je prošle godine bila na 73, a prije 10 godina na 69. mjestu. Najbolje je plasirana po kriterijumu Uslovi življenja (48), Sigurnost i bezbjednost (51) i obrazovanje (65). Najlošije je rangirana po pitanju Prirodnog okruženja (122), Uslovi za preduzetništvo (111), Upravljanja (101), Zdravlja (93) i Ličnih sloboda (92).

Crna Gora, koja je ove godine na 50. mjestu, prošle godine je bila na 51, a prije 10. godina na 52. mjestu. Po pojedinačnim kriterijumima najbolje je plasirana po pitanju Sigurnosti i bezbjednosti (46), Investicionog okruženja (49) i Upravljanja (50). Po kriterijumu Ličnih sloboda je na 55. mjestu, Društvenog kapitala na 73, Ekonomskom kvalitetu na 80, Zdravlja na 91, a Prirodnog okruženja na 105. mjestu.

Srbija je zadržala 52. mjesto u odnosu na prošlu godinu, ali je prije 10 godina bila na 61. Najbolje je plasirana po kriterijumima Sigurnost i bezbjednost (44), Obrazovanje (44) i Uslovima življenja (47). U Ličnim slobodama je na 77. mjestu, Zdravlju na 72, Društvenom kapitalu na 96, a Prirodnom okruženju na 99. mjestu.

Sjeverna Makedonija je na 54. mjestu, što je jedno mjesto lošije nego prije godinu dana i jedno bolje nego prije 10 godina. Najbolje je plasirana u kriterijumima Uslovi življenja (50), Investiciono okruženje (52), Zdravlje (56) i Uslovi za preduzetništvo (56). S druge strane, najgore je rangirana u Obrazovanju (86), Društvenom kapitalu (84), Ličnim slobodama (82) i Prirodnom okruženju (80).

Albanija je 65. mjestu, dok je prošle godine bila na 64, mada je prije 10 godina bila na 71. mjestu. Najbolja mjesta ima u Obrazovanju (50), Sigurnosti i bezbjednosti (62) i Tržišnom pristupu (63). Najlošije je rangirana u kriterijumu Društveni kapital (120), Ekonomski kvalitet (113), Uslovi življenja (90) i Lične slobode (75).

Albanija i Srbija su među zemljama koje su imala najveća poboljšanja u posljednjih pet godina. Najveći rast je imao Mjanmar – skok od 19 mjesta, mada se u izvještaju ističe zabrinutost zbog postupanja prema muslimanskoj manjini Rohindže.

U posljednjih pet godina, Srbija se pomjerila za 13 mjesta na listi, a Albanija za osam.

Iz istočne Evrope najviše mjesto na listi Indeksa prosperiteta ima Estonija – 21. mjesto. Slijede Slovenija (27), Češka (28), Slovačka (32), Litvanija (33), Letonija (35), Poljska (36), Hrvatska (45), Mađarska (46), Rumunija (47) i Bugarska (49). Na dnu liste istočnoevropskih zemalja su Bjelorusija (73. na globalnoj listi), Rusija (74), Moldavija (81), Azerbejdžan (92) i Ukrajina (96).

U proteklih 10 godine sve istočnoevropske zemlje su, prema Institutu Legatum, zabilježile poboljšanje pristupa tržištu i tržišne infrastrukture, kao i u uslovima življenja.

Takođe, društveni kapital, koji je generalno bio slab u istočnoj Evropi, poboljšao se u 17 od 23 država regiona, pri čemu je BiH imala najveće poboljšanje.

S druge strane, lične slobode u istočnoj Evropi su pogoršane više nego u bilo kom regionu, sa samo osam od 23 zemlje koje su imale poboljšanje od 2009. Mađarska je zabilježila najveće pogoršanje od svih zemlja, značajano smanjujući slobode okupljanja, udruživanja i govora.

Mada je istočna Evropa imala ukupno pogoršanje u bezbjednosti i sigurnosti u protekloj deceniji, u 18 od 23 zemlje je došlo do poboljšanja. Pogoršanje u regionu po tom pitanju je uglavnom posljedica rata na istoku Ukrajine.

Globalni razvoj prosperiteta

Prvih deset zemalja po Indeksu prosperiteta su Danska, Norveška, Švajcarska, Švedska, Finska, Holandija, Novi Zeland, Njemačka, Luksemburg i Island. Te zemlje su bile u vrhu i prije 10 godina, mada je u međuvremenu Velika Britanija ušla u prvih 10, ali i ispala.

Posljednjih 10 su Sudan, Burundi, Eritreja, Somalija, Demokratska Republika Kongo, Afganistan, Čad, Centralno Afrička Republika, Jemen i Južni Sudan.

Na listi regiona, iza sjeverne Amerike, koja obuhvata samo SAD i Kanadu, slijede zapadna Evropa, istočna Evropa, Latinska Amerika i Karibi, azijsko-pacifički region, Bliski istok i sjeverna Afrika i na začelju je podsaharska Afrika

Prema Institutu Legatum koji za sebe navodi da je posvećen iskorjenjivanju siromaštva i ostvarivanju prosperiteta jačanjem otvorene ekonomije, inkluzivnih društava i osnaživanjem ljudi, od 167 zemalja obuhvaćenih indeksom, 148 država – u kojima živi 88 odsto svjetske populacije – imalo je napredak u prosperitetu od 2009. godine. (IL, Vijesti,  ag, tl)

Download PDF

Komentiraj

Please enter your comment!
Please enter your name here