IZBiH danas bira reisa

0
107

Danas će Islamska zajednica u Bosni i Hercegovini izabrati reisu-l-ulemu. Kandidati za mjesto vrhovnog vjerskog poglavara muslimana koji pripadaju IZ-u u BiH, a žive u BiH, Hrvatskoj, Sloveniji, Sandžaku i u dijaspori su sadašnji reisu-l-ulema dr. Husein ef. Kavazović i bivši sandžački muftija i poslanik u Skupštini Srbije Muamer ef. Zukorlić.

Prvobitno su bila četiri kandidata, ali su zamjenik sadašnjeg reisu-l-uleme Husejin ef. Smajić i mostarski muftija Salem ef. Dedović povukli kandidature.

Careva odluka

Ako ef. Kavazović bude izabran, onda će to značiti da je u IZ-u 14 osoba vršilo ovu najvišu funkciju. Jer, Salih Safvet Bašić nije bio reis. Bio je prvi naib (zastupnik, zamjenik) 1936-1938, ali i v. d. reisu-l-uleme između 1942. i 1947.

Inače, prvi reis je bio Mustafa Hilmi ef. Hadžiomerović (1882-1893). Iako je 1856. postavljen za sarajevskog muftiju, ef. Hadžiomerović nije prekidao muderisku službu, a i kao reisu-l-ulema drži predavanja sve do 1888. godine. Kao muftija je izdao veliki broj fetvi. Austro-ugarska uprava ujesen 1882. imenovala ga je za prvog reisu-l-ulemu IZ-a u BiH, o čemu je car donio odluku 17. oktobra 1882. godine. Ustoličen je u Konaku 15. decembra 1882. Mustafa Hilmi ef. Hadžiomerović podnio je ostavku 1893, a dvije godine kasnije je umro. Iza njega je slijedio Mehmed Teufik ef. Azabagić (1893-1909), a potom hafiz Sulejman ef. Šarac (1910-1912), koji je bio na strani pokreta za vjersku i vjersko-prosvjetnu autonomiju BiH. Monarhija mu to nije mogla oprostiti i tadašnja Zemaljska vlada premjestila ga je sa mjesta direktora Visoke šerijatsko-sudačke škole na Vrhovni šerijatski sud.

Međutim, ef. Šarac s Munibom ef. Korkutom i Salihom ef. Alajbegovićem podnosi čuveni Takrir, kojim caru i kralju Franji Josipu u pogledu davanja menšure osporavaju suverenitet. Nakon toga je prijevremeno upućen u penziju. No, upravo to je doprinijelo da njegov ugled još više poraste kod običnog svijeta i, nakon izvojevane pobjede za vjersku i vjersko-prosvjetnu autonomiju, jednoglasno je izabran za reisu-l-ulemu. Predaja menšure je bila 3. juna 1910. godine u Carevoj džamiji u Sarajevu, a Stočanin Šarac postaje prvi reisu-l-ulema kojeg bira narod. Austro-Ugarskoj monarhiji to nije bilo nimalo drago i oprobanim sistemom zavadi pa vladaj, onemogućavala ga je da radi i na kraju prisilila na ostavku. Zanimljivo, Hodžinska kurija ga je u trećem krugu glasanja jednoglasno izabrala, a ona ga je i smijenila.

Mandati

Vjerski prvak bh. muslimana postaje Mehmed Džemaludin ef. Čaušević (1913-1930), nakon kojeg tu dužnost obavlja hafiz Ibrahim ef. Maglajlić (1930-1936). Njega nasljeđuje Fehim ef. Spaho (1938-1942), poslije kojeg je prvi kod muslimana u BiH bio pomenuti ef. Bašić.

Ibrahim ef. Fejić (1947-1957) je prvi izabrani reis u novoj Jugoslaviji. Nakon njega je to bio Sulejman ef. Kemura (1957-1975), pa Naim ef. Hadžiabdić (1975-1987), onda hafiz Husein ef. Mujić (1987-1989.) Slijedi Jukub ef. Selimoski (1991-1993), a potom je na to mjesto izabran dr. Mustafa ef. Cerić (1993-2012), kojeg je 2012. godine naslijedio dr. Husein ef. Kavazović.

Dr. Cerić je najduže bio reis, 19 godina, a najkraće su bili sticajem različitih okolnosti Šarac, Mujić i Selimoski, po dvije godine.(oslobodjenje,tl)

Download PDF

Komentiraj

Please enter your comment!
Please enter your name here