San i java: Tuzlanski kanton u poreznom ropstvu

2
195

Oduvijek je Tuzlanska regija bila, a relativno promatrajući i sada je, izuzetno moćan, ekonomsko-industrijski bazen i kadrovski nepresušni resurs, ali, uglavnom, i provincijalizirana žrtva istog takvog izrabljivačkog poluropskog kontinuiteta fiskalnog isisavanja tako stvorenog “viška vrijednosti” tj. profita, od strane otuđenih političkih elita. Naravno, primarno karijeristički poltroniziranih domaćih i oholih polišeherskih “šibicarskih” politikanata. Postratno se, konačno, ispostavilo, koliko god to u prvi mah zvučalo otrcano, da je parafrazirana matrica dogovorne ekonomije SFRJ “”Kreka” radi, Beograd se gradi” i sl. strategijsko-politički objeručke prihvaćena i u sadašnjoj dejtonsko-frankeštajnovskoj FBiH. Oksimoronski figurativno: sve je promijenjeno, a sve je ostalo isto: nema više Beograda-Beloga Grada, ali sada “imamo naše” Sarajevo-Šeher.

Naravno da je teško osporiti Džonija Štulića i njegovo čuveno da “raspolagati tuđom mukom nije mala zajebancija”, ali političkim Sarajlijicama generalno, što oficijelnim što neoficijelnim, to čak nije nikakva zajebancija. Čak kažu, putem naručenog “naučno istraživačkod projekta” by ex-premijer Dino K., autoriziranim čak od sedmorice doktora ekonomije, da im je “zakonski otuđeno” još najmanje 150 miliona KM na godišnjem nivou shodno Zakonu o pripadnosti javnih prihoda u FBiH.

U stvari, radi se o modelu raspodjele novca od famoznog “poreza na dodatnu vrijednost-PDV” gdje se od ukupno prikupljenog iznosa raspodjeljuje oko 52% po kantonima, srazmjerno broju stanovništva (57%), površini kantona (6%), broju učenika u osnovnim (24%) i srednjim školama (13%). I stvar i ne bi bila toliko nepodnošljiva i teško “svarljiva” da se tako raskrčmljeni moderni harač ne bi zbog fantomskih “posebnih potreba” (sic!) uvećavao 2 puta za Kanton Sarajevo, 1.8 puta za Bosansko-podrinjski te 1.1 puta za Kanton 10. Za sve tako talične stanovnike Sarajevske kotline, tim vrlo zgodnim i šarmantnim, a nikad pojašnjenim, tzv. privremenim ponderima, duplirani su PDV-prihodi i pojavile su se dramatično-fabricirane maligne budžetske fiskalne disproporcije, posebno, u Tuzlanskom kantonu.

Iako sa oko 10 % brojnijim stanovništvom od KS i slično respektivno ostalim parametrima raspodjele, 87% pokrivenošću ukupne godišnje trgovinske razmjene od oko 2.8 milijardi KM i učešćem od 32 % u industrijskoj proizvodnji FBiH sa 81 hiljadom zaposlenih, TK je za 2018.godinu jedva “skuckao” budžetskih 384 miliona KM, uz (polu)planirani deficit od cca 26 miliona KM. Na drugojs strani, budžet Kantona Sarajevo je upravo bukvalno svemirski za TK i dosegao je oko 852 miliona KM, ali uz zastrašujući trgovinski deficit od ogromnih 2.8 milijardi KM i učešće u industrijskoj proizvodnji FBiH od oko 22.5% uz 152 hiljade zaposlenih.

Za naše sirotinjske pojmove, gigantski obim budžeta Kantona Sarajevo primarno baziran na oholosti imaginacije centralističke političke moći Glavnog grada i njegovih “posebnih potreba”, proizveo im je za obrazovanje 245 miliona KM, naspram tuzlanskih sirotinjskih 172 miliona ili za zdravstvo (ZZO) nevjerovatnih 425 kontra “naših provincijaliziranih” jedva 239 miliona KM. Doduše, u slavu svih cinika ovog svijeta, ta lijepa suma “markica” ih nije spriječila da uspostave poprilično lošiji sistem zdravstvene zaštite u KS, bez obzira na “krezovski bogatu” esencijalnu listu lijekova, i da malo-malo, pa šalju bolesnike prema UKC-u Tuzla, kakav god bio. Doduše, u KS radi oko 16 hiljada činovnika Javne uprave tj. tri puta više nego u TK, nezamislivih cca 2000 radnika u “elektro-sektoru”, a bez proizvodnih elektroenergetskih objekata, naspram tuzlanskih samo stotinjak manje. Doduše, možda zbog toga što se tamo obavljaju i “business-strujni” stotinemilionski izvozni poslovi i td. i sl.

Konačno, svi vrli silni prof.dr. koji poentiraju svoje (anti)teze ma dodatnoj fiskalnoj “oštećenosti” KS na logici akumulacije PDV-a iz “krajnje potrošnje”, ne bi trebalo da “po narudžbi” autistično i sljepački zanemare i izvorno porijeklo “viška vrijednosti” a ne argumente političke moći i dubinu sehare Vlade Kantona Sarajevo.

Ipak, novac je onih koji ga “prave”, a ne onih koji ga broje. (Piše: Derviš ČIČKO)

2 Komentari

  1. Jednostavno, surova istina!
    Pohvale autoru kolumne i preporuka za one koji žele da sagledaju problem, konkretno u njegovom korijenu nastajanja.
    Brojevi i statistički podatci su zanimljiva stvar. Kada se činjenično i svrsihodno potkrijepe, kao u ovome slučaju, oni otrivaju genezu, tj. uzrok, nastajanje i širenje “bolesti” na ciljano stanje ili pojavu u društvu.

  2. Politička elita Tuzlanskog kantona i Općine Tuzla koji po 20 godina griju razne klupe u Sarajevu već su pokupovali tamo stanove, pozapošljavali djecu i rodbinu, nemaju baš veliki interes da se ovo pitanje drugačije uredi. Osim pojedinačnih apela, nije bilo pravnih radnji pred nadležnim i medjunarodnim organima da se zaštite ljudska prava gradjana Tuzlanskog kantona.

Komentiraj

Please enter your comment!
Please enter your name here