Retrovizor: Termoelektrana “Banovići” i kišna dova

2
1040

Sada je gotovo izvjesno da je kompletna koncepcija žarko željenog i nasušno potrebnog početka novog investicijskog ciklusa kroz gradnju TE “Banovići”, postala u najmanju ruku promašena investicija, sa nesagledivim negativnim posljedicama po Tuzlanski kanton i Federaciju BiH.

Ovako teška, opora i mučna konstatacija, pored svega drugog generalno negativnog što preživljavamo, ni izbliza ne ilustrira enormnu količinu neozbiljnosti, voluntarizma, površnosti i svekolike zluopotrebe prilikom lobiranja donošenja oficijelnih odluka o gradnji ovog bezrezervno izuzetno značajnog energetskog objekta u BiH. Nakon konačnog potpisivanja ugovora od strane predstavnika uprave RMU “Banovići” sa kineskim izvođačem radova i odgovarajućom komercijalnom bankom istog geografskog
porijekla, izbili su u prvi plan bitni detalji tehničko-tehnoloških podloga i različitih ekspertiza u vezi sa gradnjom ove termoelektrane. Djelimično pojednostavljeno govoreći, pokazalo se da je više nego upitna vjerovatnost obezbjeđenja dva bazična tehnološka preduslova ovog projekta u dinamički realnom vremenu: raspoložive količine uglja i hidrološki kapaciteti relevantnog geografskog područja, tj. vodeni resursi.

NEUTEMELJENI TEHNIČKO-TEHNOLOŠKI PLANOVI

RMU “Banovići” je u prethodnom srednjeročnom periodu imao prosječno ostvarenje godišnje proizvodnje uglja od cca 1,5 miliona tona i 70 % (oko milion tona) obezbijeđenog njegovog plasmana za potrebe TE “Tuzla 5 i 6” i to sve do 2026.g. i 2030.godine. S obzirom na planiranu četvorogodišnju dinamiku gradnje TE “Banovići” sa instaliranom snagom od 350 MW, proizilazi da bi prije početka njenog puštanja u pogon, trebalo pouzdano i kontinuirano obezbijediti dodatnih najmanje 2 do 2,5 miliona tona uglja na godišnjem nivou. Za takvo enormno povećanje proizvodnje u izuzetno kratkom
vremenskom periodu za tehnologiju rudarenja, preduslov je “skidanje” najmanje 9 do 10 puta veće količine jalovine, tj. najmanje 20 miliona kubnih metara čvrste mase na godinu. Potpuno je jasno da su ovakvi proizvodni planovi tehničko-tehnološki apsolutno neutemeljeni i bez ikakve šanse za ostvarenje, posebno računajući na značajno već postojeće dinamičko zaostajanje poslova na jalovini.

Jasno je da će se teško uspjeti obezbijediti čak i neophodne količine uglja za sopstvenu novu termoelektranu, a kamoli za ranije dugoročno ugovorene potrebe TE “Tuzla 5 i 6 ”, koje su ujedno okosnica proizvodne stabilnosti elektro-energetskog sistema u BiH. Potpuno je neumjesno i gotovo nemoguće ozbiljno čak i prognozirati posljedice takve situacije po ukupnu stabilnost cijele zemlje.

VODA NA UŠTRB JEZERA MODRAC

Takođe, za normalno proizvodno-tehnološko funkcioniranje TE “Banovići” potrebno je potpuno stabilno i kontinuirano obezbijediti najmnaje 5,5 miliona kubnih metara vode iz lokalnog relevantnog slivnog područja. U hidrološkoj studiji na čijim pokazateljima stoji cijeli projekat obezbjeđenja potrebnih količina vode, kao drugog ključnog resursa, konstatirano je da “ u posmatranom slivnom području ne postoji niti jedan stalni vodeni tok, tj. izvor”. Nadalje, ova ključna ekspertiza se isključivo bavi problematikom obezbjeđenja potrebnih količina vode preko mjerenja i analiziranja izdašnosti
naplavno-oborinskih tj. kišnih voda. U tom smislu, naglašeno je da su izvršena mjerenja nepouzdana, pošto su obavljena kroz jednogodišnja osmatranja, spram uobičajenih desetogodišnjih, koja se uzimaju isključivo validnim i pouzdanim. Ono što takođe može proizvesti dodatne nesuglasice, svakako je mogućnost neovlaštenog preuzimanja dijela sliva rijeke Turije, koja inače čini oko 25 % vodnog potencijala jezera “Modrac”.

U tehničko-teološkom smislu, ovaj nerješivi problem vodosnabdijevanja mogao bi biti prevaziđen jedino odgovarajućim kapacitiranjem posredstvom “kišnih dova”, što nažalost teško da može postati dio nekog tehničko-tehnološkog projekta gradnje bilo koje termoelektrane na ovom svijetu. Za onaj drugi svijet, potrebno je konsultirati neku drugu vrstu eksperata.

PRIVATNI KAPITAL SAMO ZA DOBIT

Što se tiče same konstrukcije finansiranja projekta gradnje ove termoelektrane, to bi svakako mogao biti njen najkontroverzniji i najdubiozniji dio. Ne ulazeći sada u problematiziranje očito vrlo skupog novca, koji se uzima iz kineskih sehara, kao i načina formiranja jedinične cijene proizvedene struje za otplatu kredita i sl., sam status bankarske garancija Federalne vlade, tj. svih građana FBiH, za kompletan projekat, za sada je vrlo nejasan. Naime, vlasnički portfolio glavnog investitora RMU “Banovići” sadrži i oko 33 % privatnog kapitala, koji navodno, uopšte ne učestvuje u obezbjeđenju
navedene garancije i time ne snosi nikakav poslovni rizik, ali vrlo je izvjesno da će učestvovati u srazmjernom udjelu u vlasništvu nove banovićke termoelektrane, kao i u podjeli planiranog krajnjeg profita.

Kao što bi rekao vehementni, genijalni prevarant iz pera ruskog spisateljskog dvojca Iljfa i Petrofa, “veliki kombinator” iz vremena sovjetskog NEP-a, cijenjeni gospodin Ostap Bender: “Moje ideje, a vaše gorivo (novac)”. Baš tako i nikako drugačije. (Istraživački tm TuzlaL!VE.ba portala, 7. decembar 2015. godine)
——————————-
Izvori:
-CIN Rudnici u BiH
-Elektroprivreda BiH, TE “Tuzla”
-RMU”Banovići”: Pripreme za izgradnju termoelektrane
-Hidrološki istražni radovi na području Rudnika Banovići 2015.g.
-Strateški plan i program razvoja energetskog sektora FBiH
-JP Elektroprivreda BiH: Prioriteti izgradnje el.energetskih objekata
-Uvjeti Razvojne banke Kine za gradnju Bloka 7 TE “Tuzla”
-Regulacioni plan “Cementara-Termoelektrana Banovići”
-ESSBIH: Studija energetskog sektora u BiH, Modul 8-Rudnici uglja
-Koordinacioni tim za zaštitu akumulacije “Modrac”: Strategija zaštite
akumulacije “Modrac”
-HEIS: Studija utjecaja na okoliš objekta akumulacije “Ramići”
-Javna saopštenja i izjave

2 Komentari

  1. Tipična prevara u režiji Stranke feudalne akcije. Tamo su političke hijene koje su nas opljačkale i dalje pljačkaju.

  2. Hrabar, odvažan i stručan tekst. Bosni i Hercegovini se ne smije se desiti promašena investicija kao to su bile propale političke fabrike Obrovac i Feni. Sve su imale zatvorenu finansijsku konstrukciju, ali ne i tehnološku logiku i uslove.

Komentiraj

Please enter your comment!
Please enter your name here